Categorie archief: dossier gentech

Ggo-experiment Vlaamse overheid leidt tot besmetting

bron: http://www.bioforum.be

15-09-2010 – Het eerste veld met de ggo-maxc3xafs MON810 in Vlaanderen, dat eind april ingezaaid werd in opdracht van de Vlaamse overheid, heeft de oogst van naburige boeren besmet. Dat blijkt uit analyses van stalen die Greenpeace nam in de omgeving van het testveld in Wetteren. Vijf van de zestien stalen testten positief. De besmette stalen werden gevonden op zo'n 100 meter van het ggo-veld. Dit besmettingsgeval toont aan dat co-existentie van ggo-, conventionele en biolandbouw onmogelijk is.

Eind april zaaide het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) in Wetteren een perceel met het genetisch gemodificeerde MON810-maxc3xafs in. Het perceel maakt deel uit van een wetenschappelijk experiment om de teeltvoorwaarden van het Vlaamse co-existentiedecreet te evalueren. Dat decreet moet gangbare en biologische boeren beschermen tegen besmetting door ggo's, onder meer door een verplichte isolatieafstand rond ggo-percelen.

Voor maxc3xafs legde Vlaanderen de isolatieafstand vast op 50 meter. De stalen die postief getest werden door Greenpeace, werden genomen op verderliggende percelen, tot op zo'n 100 meter van het ggo-veld. Wallonixc3xab en Luxemburg hanteren de veel grotere perimeter van 600 meter.

"Het is onbegrijpelijk dat Vlaanderen een veel kleinere isolatiezone oplegt dan Wallonixc3xab of Luxemburg" , zegt Jonas Hulsens, campagneverantwoordelijke duurzame landbouw van Greenpeace Belgixc3xab. xe2x80x9cAls Vlaanderen haar beleid niet aanpast, wordt het voor talrijke conventionele en bioboeren onmogelijk om een ggo-vrije productie te garanderen.xe2x80x9d (1)

Zes van de vijftien stalen die Greenpeace nam in de buurt van ggo-veld in Wetteren testten positief.
Het is niet uitgesloten dat ook de andere velden in de omgeving genetisch besmet werden door het stuifmeel van de ggo-maxc3xafs.

De MON810-maxc3xafs, ontwikkeld door de Amerikaanse firma Monsanto, kreeg een gen ingebouwd waardoor ze zelf een insecticide aanmaakt. Zes Europese landen, waaronder onze buurlanden Frankrijk, Duitsland en Luxemburg hebben omwille van milieuredenen de teelt ervan verboden . In Vlaanderen is het opmerkelijk genoeg de overheid zelf die de plant uitzaait.

xe2x80x9cEen maxc3xafsplant produceert tot 50 miljoen stuifmeelkorrels waarvan sommige tot een kilometer verder vliegen. Die verspreiding is onmogelijk tegen te houden", zegt Jonas Hulsens. "We kunnen alleen maar besluiten dat de overheid willens en wetens de besmetting van de Vlaamse landbouwgronden organiseert, ten koste van de boeren. "

xe2x80x9cHerhaaldelijk hebben we er op gewezen dat co-existentie tussen ggo-landbouw en biologische productie in het versnipperde Vlaanderen onmogelijk is. Deze proef is nogmaals een bevestiging daarvanxe2x80x9d, aldus Esmeralda Borgo van BioForum Vlaanderen. xe2x80x9cGgo-velden zijn een regelrechte nachtmerrie voor de bioboer die kiest voor een ggo-vrije en natuurlijke productie. En voor de bioconsument die geen ggo's op z'n bord wenstxe2x80x9d. BioForum hoopt dat de overheid nu eindelijk werk zal maken van een ggo-vrij Vlaanderen, net zoals dat in Wallonixc3xab het geval is.

Voor Greenpeace is het voorbeeld van Wetteren een duidelijk bewijs dat co-existentie van ggo- en conventionele en biocultuur onmogelijk is. Greenpeace is niet gekant tegen biotechnologie of gentechnologie op zich, maar voert campagne tegen de verspreiding van ggo's in het milieu.

NL_LOCATIE_MAISPERCELEN_2007

Noten

(1) We spreken van genetische besmetting wanneer zaaigoed, een gewas of voedsel voor mens of dier ongewenst genetisch materiaal bevat van een ggo. De besmetting kan ontstaan door vermenging van zaden, door stuifmeeloverdracht in het veld, tijdens de oogst, het transport of de verwerking. Als ggo's eenmaal in het open veld staan, is genetische besmetting moeilijk te vermijden.
(2) Meer info over de milieurisico's van MON810 in dit rapport: klik hier

Advertenties

g.g.o.mais

Antwoorden op de Kamervragen van het Kamerlid Van Velzen over de mogelijke productie in China van niet-goedgekeurde genetisch gemodificeerde rijst (ingezonden 14 april 2005).

1. Kunt u bevestigen dat in China niet-goedgekeurde genetisch gemodificeerde rijst is geproduceerd? Zo neen, waarom kunt u dat niet bevestigen? Zo ja, kunt u aangeven om hoeveel productie het gaat en in welke markten en voedselketens deze is terechtgekomen?

2. Kunt u garanderen dat deze niet-goedgekeurde genetisch gemodificeerde rijst niet in Nederland of Europa is terechtgekomen? Kunt u uw antwoord toelichten?

Op basis van informatie afkomstig van de Chinese overheid kan ik bevestigen dat er in China genetisch gemodificeerde rijst is en wordt geproduceerd. Het betreft hier rijst voor experimentele doeleinden die niet voor consumptie is bedoeld. In China wordt al vele jaren onderzoek gedaan naar GMO-rijst o.a. door de Huazhong Agricultural University in de provincie Hubei, de bakermat voor rijstonderzoek. China kent voor dergelijke experimenten regelgeving evenals dat er regelgeving is voor GMO-voedsel. Voorzover mij bekend op grond van informatie van de Chinese autoriteiten, is er geen bewijs dat dergelijke rijst is gexc3xabxporteerd.

3. Op welke wijze voorkomt u dat niet-goedgekeurde genetisch gemodificeerde organismen (gmo’s) vanuit derde landen worden ingevoerd in Nederland?

Handhavingsinstanties inspecteren bedrijven, opslagplaatsen, havens etc. volgens een inspectieplan. Ook worden bij de inspecties monsters genomen en documenten gecontroleerd.
De mogelijkheden om niet-toegelaten genetisch gemodificeerde organismen te detecteren zijn afhankelijk van de genetische eigenschappen van het betreffende GGO en de beschikbaarheid van referentiemateriaal.
Indien specifieke methodes en geschikt referentiemateriaal beschikbaar zijn, kan gericht gezocht worden naar de aanwezigheid van een bepaald niet-toegelaten GGO.
Omdat op dit moment op Europees niveau deze specifieke referentiematerialen en detectiemethoden voor veel niet toegelaten ggo’s ontbreken, blijft de controle daarop lastig en moeilijk uitvoerbaar.
Indien bekend is dat een bepaald niet toegelaten GGO genetische codes bezit die niet eerder in die combinatie zijn toegestaan in EU, dan kan dat een aangrijpingspunt vormen voor brede detectie (zoals bijvoorbeeld bij Bt-10-maxc3xafs de insectenresistentie sequentie CryIAb en herbicidenresistentie pat, in combinatie met het ampicillineresistentie-gen).
Bij een positief testresultaat zal nader identificatie-onderzoek moeten uitwijzen welke niet-toegelaten GGO gedetecteerd is.

4. Kunt u de Nederlandse consument voor 100 procent garanderen dat levensmiddelen, waarvan het etiket niet vermeldt dat bij de bereiding van het product gmo’s zijn gebruikt, daadwerkelijk geproduceerd zijn zonder gebruik van gmo’s. Zo ja, hoe?

Zo neen, welke garantie kunt u wel bieden?

Nee, het is niet mogelijk om de in de vraag genoemde 100% garantie te geven.
De EU-verordeningen inzake de toelating, traceerbaarheid en etikettering van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders hebben een drempelwaarde van 0,9% vastgelegd voor de aanwezigheid van genetisch gemodificeerd materiaal in niet- gexc3xabtiketteerde levensmiddelen en diervoeders, mits de aanwezigheid daarvan onbedoeld of technisch niet te vermijden is. Via het nemen van steekproeven controleert de Voedsel en Waren Autoriteit of aan deze etiketteringsverplichting wordt voldaan.

Overigens ben ik van mening dat de primaire verantwoordelijkheid voor het geven van garanties m.b.t. GGO-vrije productie bij het bedrijfsleven ligt.

5. Welke juridische mogelijkheden heeft de Nederlandse staat om op te treden tegen landen die niet-goedgekeurde gmo’s in omloop brengen? Welke verdragen en jurisprudentie zijn er op dat gebied?

Nederland kan alleen andere landen aanspreken op basis van verdragen.
In het Biosafety Protocol zijn afspraken vastgelegd over grensoverschrijdend transport van GGO’s. Het protocol is onder het Biodiversiteitsverdrag vastgesteld en op 11 september 2003 van kracht geworden. Doelstelling van het protocol is bij te dragen aan de veilige overdracht, behandeling en het gebruik van ‘levende’ genetisch gemodificeerde organismen met betrekking tot het behoud en duurzaam gebruik van de biodiversiteit. Daarbij ligt specifiek de nadruk op de uitwisseling van informatie in relatie tot het grensoverschrijdend transport van GGO’s. Landen die partij zijn bij het protocol, moeten maatregelen nemen om illegale export te voorkomen en te bestraffen. Via het nalevingsmechanisme onder het protocol kunnen partijen op die verplichting worden aangesproken.
De Codex Alimentarius heeft als doel de volksgezondheid te beschermen en de eerlijkheid in de handel in voedselproducten te bevorderen. De voedselveiligheid wordt bevorderd door hiervoor op wereldniveau normen te uniformeren. Op het gebied van biotechnologie zijn binnen de Codex bijvoorbeeld afspraken gemaakt over risicoanalyse van voedsel afkomstig van moderne biotechnologie. Ook speelt de Codex Alimentarius een belangrijke rol in het wereldwijd uniformeren van de voedingsmiddelenwetgeving, met name op het gebied van de voedselveiligheid. In totaal nemen 171 landen deel aan de Codex Alimentarius. Het akkoord inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen van de in 1995 opgerichte Wereldhandelsorganisatie (WTO/SPS) heeft het belang van de Codex versterkt. Dit akkoord neemt de Codex-normen als referentiekader voor regelgeving en beslechting van geschillen op SPS-gebied.

artikel in “the Independant”22 mei ’05

Revealed: health fears over secret study into GM food

When fed to rats it affected their kidneys and blood counts. So what might it do to humans? We think you should be told
The secret research we reveal today raises the potential health risks of genetically modified foods. Here, environment editor Geoffrey Lean, who has led this paper’s campaign on GM technology for the past six years, examines the new evidence. And he asks the questions that must concern us all: why is Monsanto, the company trying to sell GM corn to Britain and Europe, so reluctant to publish the full results of its alarming tests on lab rats? Why are our leaders so keen to buy the unproven technology against the wishes of consumers? And why is the man who first raised these concerns six years ago shunned by the scientific establishment and his former political masters?

22 May 2005

One blustery day six years ago – at the start of The Independent on Sunday’s successful GM campaign – I travelled to Aberdeen to meet a man who had been sent to Coventry.

Dr Arpad Pusztai was then the bogeyman of the British scientific establishment. No less a figure than Lord May – then the Government’s chief scientific adviser, now president of the Royal Society – had accused him of violating “every canon of scientific rectitude”, and ministers and top scientists had queued up to denounce him.

His crime had been to find disturbing evidence that the GM potatoes he was studying damaged the immune systems, brains, livers and kidneys of rats – and to mention it briefly in a television programme before his research was completed and published.

His punishment was draconian; his research was stopped, his team disbanded and his data confiscated (see box). He was ostracised by his colleagues, forced into retirement and gagged for seven months, forbidden to put his case. I was the first journalist to interview him at length, spending six hours with him.

I arrived, very sceptical, at his semi-detached house in the granite city, where he had worked for the prestigious Rowett Research Institute for 37 years, with two handwritten pages of hostile questions. But I was surprised by what I found.

For a start, he proved to be no wild-eyed maverick, but the world’s acknowledged top authority in his field, a small, vital, precise man with 270 papers to his name and a self-deprecating sense of humour. Far from a headline-seeker, he was evidently a bewildered stranger to public controversy, cautious in his language, anxious to cross every scientific “t” before venturing a conclusion.

Perhaps most surprising of all he turned out to be, in his words, “a very enthusiastic supporter” of genetic modification who had fully expected his experiments – approved and funded by the Government – to give it a “clean bill of health”.

“I was totally taken aback,” he told me. “I was absolutely confident that I wouldn’t find anything. But the longer I spent on the experiments, the more uneasy I became.”

One by one he answered my questions. I can’t say I was totally convinced, but I was persuaded of his integrity, and that he deserved a hearing. Grey-faced with the strain – and just recovering from a minor heart attack that he put down to it – he spoke of the “intolerable burden” of being attacked by the scientific community, without being able to defend himself, of being “vilified and totally destroyed”.

As we walked to a nearby shop to photocopy some of his papers, he told me that he believed his troubles had started with a phone call to his employers, the Rowett Research Institute, from Downing Street. That really did seem incredible at the time – though rather less so now after the David Kelly affair and the revelations of the Hutton and Butler inquiries.

Some supporting evidence for his suspicion since seems to have emerged (see box). But whatever the truth about that, this was a time when the Government was determined to press full-speed ahead with GM technology – and to rubbish him.

Tony Blair had just put his full weight behind modified foods, letting it be known that he would happily eat them himself. Jack Cunningham, then in charge of the Government’s GM strategy, announced that Dr Pusztai had been “comprehensively discredited”. His office drew up secret plans – revealed in The Independent on Sunday – to enlist “eminent scientists” to attack him and “trail the Government’s key messages”.

Worse, the Government refused to undertake the normal scientific process of repeating Dr Pusztai’s experiments in order to either confirm or disprove his findings. Top officials at the then Ministry of Agriculture, Fisheries and Food told me that it would be “wrong”, “immoral” and “a waste of money” to do so – an extraordinary attitude given the potential threat to public health, should he be right.

In the end all these official efforts were in vain. The public settled the argument simply by refusing to eat GM food. Before the Pusztai controversy, 60 per cent of processed foods on supermarket shelves contained GM material. After it the big chains fell over themselves to remove them in the face of the consumer revolt. Eighty-four per cent of Britons still say they will not eat them and even the most pro-GM ministers admit there is no market for them.

Attention then moved away from the health effects of GM food to the infinitely stronger evidence emerging on the environmental impact of GM crops. Study after study – reported in our pages – showed that genes escaped from them to breed superweeds and to contaminate organic and conventional produce. Finally, the Government’s own trials – widely expected to support GM crops – found that growing most of them damaged wildlife.

The biotech companies – in stark contrast to their confidence before the start of our campaign – abandoned their plans to grow GM crops in Britain. Six years ago they were awaiting imminent government approval to grow 53 different varieties of them. Not one of these applications now remains, and no new one is expected to be made in the near future. The Independent on Sunday’s campaign has been widely praised for its key role in this volte-face.

Now, the focus is swinging back to GM foods – and their safety. The European Commission is pressing for more and more of them to be allowed to be sold in Britain and the rest of the EU. European governments are almost evenly divided for and against them and, in the resulting deadlock, the commission is using a loophole in the democratic process to nod them through one by one.

The latest modified crop to come up for approval for use in food is MON 863, a modified corn already grown and eaten in the US and Canada. On Thursday officials from EU governments were deadlocked again, making it likely that the commission will again wave it through later in the year.

It is particularly controversial because, as we report on page one today, secret research carried out on rats by Monsanto – which owns the corn – suggests that eating it may damage their health.

It indicates that rats fed relatively high levels of MON 863 had smaller kidneys and suffered potentially more harmful blood chemistry than those on a conventional diet. Monsanto dismisses the results as meaningless and due to chance, reflecting normal variations between rats.

Environmentalists, however, will claim that it partially vindicates Dr Pusztai’s research, and Dr Beatrix Tappeser, a top German GM official, says that it gives “some reason for concern”.

Apart from any possible implications for public health, the research data – as in Dr Pusztai’s experiments – are important because they could, if found to be valid, challenge the whole system by which GM foods are approved.

Regulatory bodies assume that if GM crops are similar to their conventional counterparts in a restricted number of ways – such as the amounts of fibre and fatty acids, protein and carbohydrates, vitamins and minerals they contain – then the chemical and genetic differences that do exist between them will not make them more toxic. They pronounce them “substantially equivalent” to non-GM ones and wave them through.

The official European Food Safety Authority, the Food Standards Agency in Britain and other regulatory agencies back Monsanto’s view – as does most weighty scientific opinion. It would be extremely foolhardy to disregard their judgements and jump to alarming conclusions.

But it would be equally foolish to dismiss the few dissident voices. For I have found, time after time, in covering controversial environmental issues over the past 35 years, that lone scientists, stubbornly raising concerns in the teeth of entrenched opposition from industry and the scientific establishment, have often proved to be right.

Professor Derek Bryce-Smith of Reading University was ridiculed and marginalised for decades after warning of the dangers of lead in petrol in the 1950s – but it is now being phased out all over the world. The now much honoured Alice Stewart came under similar attack for first warning of the hazards of radiation to the unborn child. And I well remember one of Britain’s top officials solemnly informing me a quarter of a century ago that Dr Irving Selikoff, who did more than anyone to sound the alarm on asbestos – now one of the main causes of premature death in Britain – was “evil”.

I have sat in the august halls of the Royal Society and been told that acid rain caused by pollution did not exist. I have been lectured by one of Britain’s top meteorologists – now travelling the world to warn about global warming – that the climate never changes, and that human activities could not possibly cause it to do so. And who can forget the constant reassurances from the political and scientific establishments that BSE could not spread to people?

A few weeks ago my teenage daughter asked me to test her on her environmental chemistry exam revision. As I checked her answers against the text book, I surprised her by letting out the occasional chuckle at its dry contents. For there, presented as indisputable fact, were many of these once highly controversial concerns raised by dissident scientists and roundly dismissed by the weight of scientific opinion.

It is still a long shot, and the balance of probability is still against it, but it is not impossible that in 25 years today’s apparently alarmist concerns about the dangers of GM food will have found their way into a new generation of text books. If so, Dr Pusztai will finally come in from the cold.

The lone doctor who first exposed the risks to humans

It was a startling and sensational claim – a claim aired on prime-time national television. Rats fed on genetically modified potatoes had suffered serious damage to their immune systems and shown stunted growth.

This result, said Dr Arpad Pusztai, the scientist involved, was immensely worrying, since it raised substantial questions about the safety of GM food. “I find it is very unfair to use our fellow citizens as guinea pigs,” he remarked.

Dr Pusztai’s claims – broadcast by World in Action, one of the nation’s most respected current affairs programmes – provoked one of the most intense scientific rows of the decade.

The backlash was orchestrated by ministers, led by Jack Cunningham, then New Labour’s “Cabinet enforcer”, and by the British scientific establishment.

Dr Pusztai, pictured, was a world authority on the subject, and his remarks, in August 1998, had come at a crucial time for Tony Blair. It ignited a public debate on the safety of GM foods, at a time when the Prime Minister was committing the UK to take a leading role in the bio-tech revolution.

That brief interview left Dr Pusztai’s career in ruins.

That Monday evening, Professor Philip James, the head of Dr Pusztai’s research centre, the Rowett Research Institute, had congratulated the Hungarian scientist on his television appearance.

Over the next 48 hours, Dr Pusztai and some of his colleagues allege that Professor James took two angry calls from Downing Street – a claim the professor denies. Yet by Wednesday, the Rowett had retracted Dr Pusztai’s findings.

Its senior officials alleged the Hungarian had admitted he had misrepresented his findings. Rather than being fed GM potatoes, they claimed, the rats were given ordinary potatoes spiked with a protein which the extra genes might have made.

They also stated these were preliminary findings which had not gone through normal peer-review. In short, said Professor James, Dr Pusztai should not have gone public.

Dr Pusztai still refutes these charges. His study was funded by the Scottish Office’s agriculture department. His research was designed to test the environmental safety of using GM potatoes with a toxin, lectin, added.

In 2001, he told a Royal Commission on GMOs in New Zealand it was the GM potatoes that produced the startling finding. The Rowett’s tests showed that the GM potatoes were “significantly different” from normal potatoes. Yet, in May 1999, a panel of Royal Society-appointed toxicologists branded his research flawed.

And that was enough for Dr Cunningham to re-enter the debate. Dr Pusztai’s findings were “not valid”, he said.

But Dr Pusztai may yet emerge as a prophet. The revelations about Monsanto’s secret GM corn research may confirm that this pro-GM scientist has become a hero of the anti-GM movement.

Severin Carrell and Andy Rowell